Verbonden partijen

Belangrijke ontwikkelingen / voornemens / risico’s verbonden partijen

Algemeen

De verbetering van de aansturing van verbonden partijen heeft permanente aandacht waarin ook de invulling van de regiefunctie aan de orde is.

Het algemeen bestuur van de VDG en de Griffierskring Drenthe hebben in hun vergaderingen van respectievelijk 12 en 17 november 2021 ingestemd met de nota “Samen werken voor Drenthe”. Daarin staan Drenthe brede afspraken voor Drentse gemeenschappelijke regelingen, gemeenteraden, Provinciale Staten en colleges. Met de in de nota voorgestelde werkwijze wordt een verbetering van de positie van de deelnemers van gemeentelijke samenwerkingsverbanden beoogd. De werkafspraken hebben in de kern betrekking op een eenduidige procedure in Drenthe voor P&C-cyclus van GR-en door middel van:

• het organiseren van winteroverleg
• het vervroegen van de aanleverdatum van de ontwerpbegroting naar 15 april
• het schrappen van de kaderbrieven
• het invoeren uiterlijke data voor de behandeling ontwerpbegrotingen in raden
• het invoeren van een eenduidige vorm voor de ontwerpbegrotingen voor heel Drenthe
• het invoeren van financiële kaders/spelregels voor Drentse GR-en

In 2024 zijn de werkafspraken geëvalueerd en zijn enkele overlegmomenten herzien.  Deze zijn in bovenstaande lijst verwerkt.  

Hieronder een overzicht van belangrijke ontwikkelingen en risico’s van verbonden partijen

WPDA

2025 was het eerste uitvoeringsjaar van de door de gemeenteraden vastgestelde Kadernota Inkomen, Ontwikkeling en Werk 2025–2028. Met deze kadernota is gekozen voor een brede benadering van bestaanszekerheid, waarin niet alleen werk en inkomen centraal staan, maar ook ontwikkeling, maatwerk en menselijke maat. In 2026 verschuift het accent naar implementatie en verankering: de opening van het IOW-centrum, verdere professionalisering van informatiebeheer en digitale veiligheid, en het explicieter koppelen van beleidsdoelen, effecten en middelen. Een belangrijk deel van onze financiële risico’s kent een structureel karakter. Dit betreft met name de ontwikkeling van het bijstandsvolume in relatie tot het BUIG-budget, de toenemende uitvoeringslasten als gevolg van nieuwe wetgeving en de beperkte eigen weerstandscapaciteit van de gemeenschappelijke regeling.

Deze risico’s zijn deels systeemgedreven en liggen buiten directe beïnvloeding van WPDA. Dit vraagt blijvende alertheid, tijdige bestuurlijke afstemming met de deelnemende gemeenten en een prudente omgang met incidentele middelen.

Omgevingsdienst Drenthe (ODD) 

Omgevingsdienst Drenthe heeft het boekjaar financieel solide afgesloten. De basis is op orde en de organisatie beschikt over voldoende veerkracht om bestaande risico’s op te vangen. Tegelijkertijd laat de jaarrekening zien dat deze stabiliteit onder toenemende druk staat.

De belangrijkste ontwikkeling is de structureel hoge werkdruk. De vraag naar uitvoering overstijgt de beschikbare capaciteit, vooral als gevolg van de Omgevingswet. Deze wet heeft geleid tot complexere processen, meer afstemming en een grotere inzet van specialistische en juridische expertise. Bestuurlijke keuzes om kosten te beheersen hebben deze druk versterkt, waardoor een spanning is ontstaan tussen ambities, kwaliteit en middelen.

Een tweede belangrijk aandachtspunt betreft het personeel. De arbeidsmarkt blijft krap, met name voor schaarse specialismen. Hoewel wordt geïnvesteerd in opleidingen, traineeships en interne ontwikkeling, blijft de organisatie kwetsbaar. De combinatie van hoge werkdruk en verhoogd ziekteverzuim vormt een reëel risico voor continuïteit en uitvoeringskracht.

Op het gebied van bedrijfsvoering lopen meerdere ontwikkeltrajecten, waaronder huisvesting en ICT. Vertragingen hierin leiden tot doorschuivende investeringen en vragen om strakke sturing om continuïteit en betrouwbaarheid van de dienstverlening te waarborgen.

VRD 

2025 was voor de Veiligheidsregio Drenthe een intensief jaar. De primaire taken zijn uitgevoerd binnen de geldende normen, maar tegelijkertijd is zichtbaar geworden dat de organisatie kwetsbaar is door structurele druk op capaciteit en inzetbaarheid.

Er is belangrijke voortgang geboekt op maatschappelijke weerbaarheid, met de vaststelling van het programmaplan Weerbaar Drenthe. Binnen brandweerzorg, crisisbeheersing en GHOR is gewerkt aan professionalisering, vakbekwaamheid en samenwerking. Door personele uitval, ziekte en arbeidsmarktkrapte konden echter niet alle ambities worden gerealiseerd en moesten duidelijke prioriteiten worden gesteld.

Op het gebied van bedrijfsvoering zijn stappen gezet in onder meer bedrijfscontinuïteitsmanagement, informatieveiligheid en huisvesting. De ondersteuning van Oekraïense ontheemden is verder doorontwikkeld richting een meer structurele aanpak.

De jaarstukken onderstrepen dat de VRD haar maatschappelijke opdracht met grote inzet uitvoert, maar dat het versterken van de robuustheid van de organisatie en het beter in balans brengen van ambities en beschikbare capaciteit ook in 2026 noodzakelijk blijft.

GGD

2025 stond voor GGD Drenthe in het teken van verandering én continuïteit. De organisatie heeft haar taken op het gebied van publieke gezondheid, zorg en sociale veiligheid met grote inzet uitgevoerd, terwijl tegelijkertijd belangrijke stappen zijn gezet richting een toekomstbestendige inrichting.

Een kernontwikkeling was de wijziging van de gemeenschappelijke regeling, waarmee de aansturing van het domein zorg en veiligheid per 1 januari 2026 eenduidiger is georganiseerd binnen SamenDrenthe. Dit markeert een belangrijk moment in de verdere positionering van de GGD als netwerkorganisatie.

Inhoudelijk is voortgang geboekt op preventie, kennisgedreven werken en samenwerking met gemeenten en partners. De GGD vervulde hierin nadrukkelijk de rol van strategisch adviseur én uitvoerder. Tegelijkertijd nam de druk op de uitvoering toe door maatschappelijke ontwikkelingen, stijgende vraag en personele krapte.

Binnen sociale veiligheid is de transformatie van Veilig Thuis Drenthe afgerond. De organisatie is beter gepositioneerd als kennis- en expertisecentrum, maar de aanhoudende stijging van meldingen vraagt blijvende aandacht voor capaciteit en robuustheid.

De jaarstukken laten zien dat GGD Drenthe haar maatschappelijke opdracht waarmaakt, maar onderstrepen ook de noodzaak om taken, ambities en beschikbare capaciteit structureel beter in balans te brengen in de komende jaren.                                                                      

Publiek Vervoer

2025 was voor Publiek Vervoer Groningen Drenthe een jaar waarin de focus nadrukkelijk lag op stabiliteit en continuïteit. De organisatie stond onder druk door de voorbereiding van de nieuwe aanbesteding doelgroepenvervoer, personele wisselingen en een toenemende complexiteit van het vervoer.

De prioriteit lag bij het op orde brengen van de basis. Besluitvorming over de fasering van de aanbesteding heeft gezorgd voor rust, zorgvuldigheid en grip op het proces. Parallel hieraan is de bedrijfsvoering versterkt, onder meer door vereenvoudiging van processen en intensievere samenwerking met het OV-bureau. Hiermee is de kwetsbaarheid van de organisatie verminderd en de continuïteit geborgd.

In de uitvoering bleef het vervoer voor inwoners grotendeels op peil, ondanks personeelstekorten bij vervoerders en een zwaarder wordende doelgroep. Actief contractmanagement en gerichte verbeterafspraken waren hierbij essentieel. De hubtaxi en buurtbussen vervulden een belangrijke rol in de bereikbaarheid van kleinere kernen.

2025 kan worden gezien als een noodzakelijk fundamenteel jaar. De basis staat, waardoor in 2026 ruimte ontstaat voor verdere doorontwikkeling richting Publieke Mobiliteit: integraal, betaalbaar en toekomstbestendig vervoer voor alle inwoners.

Recreatieschap Drenthe

In 2025 stond het Recreatieschap Drenthe voor doen wat nodig is, samen en met impact. De focus lag op het beheer en de doorontwikkeling van fiets- en wandelnetwerken, die intensief worden gebruikt en breed gewaardeerd. Dankzij de inzet van professionals en vrijwilligers bleef de kwaliteit hoog.

Tegelijk vervulde het Recreatieschap een duidelijke verbindende rol bij bovenlokale opgaven. Via advisering, projectontwikkeling en het stimuleringsfonds zijn initiatieven mogelijk gemaakt die bijdragen aan leefbaarheid, gezondheid en economische vitaliteit.

De jaarstukken tonen een slagvaardige organisatie die recreatie effectief verbindt aan brede welvaart en toekomstbestendigheid.

Nij Begun

Eind november 2024 is de gemeente toegetreden tot de gemeenschappelijke regeling Nij Begun. Het doel is in de vorm van een gemeenschappelijke regeling een regioberaad op te richten. Enerzijds om samenwerking tussen de provinciale staten van Groningen en de dertien gemeenten in de provincies Groningen en Drenthe te bevorderen ten aanzien van Nij Begun. Het gaat dan bijvoorbeeld om de positionering van raads- en statenleden.  Anderzijds biedt het regioberaad ook een platform om informatie uit te wisselen en ondersteuning te krijgen met betrekking tot bevoegdheden rondom Nij Begun en de daarmee samenhangende voorbereiding op besluitvorming.