Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering

Terug naar navigatie - Bedrijfsvoering - Bedrijfsvoering

Vanuit de gemeente wordt een breed scala aan producten geleverd richting onze inwoners. Van paspoorten tot groenonderhoud, van het aanleggen van wegen tot het coördineren van zorg. De bedrijfsvoeringsprocessen in de organisatie ondersteunen en faciliteren het uitvoeren van deze werkzaamheden. In deze paragraaf schetsen we welke ontwikkelingen ons werk hebben beïnvloed en welke ontwikkelingen wij als organisatie gemaakt hebben om daarop in te spelen. 

Algemeen 

De afgelopen jaren hebben we vanuit het Rijk nieuwe taken gekregen. Denk hierbij aan Nij Begun, de Regiodeal, maatschappelijke weerbaarheid, opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemden en extra taken binnen het sociaal domein en het ruimtelijk domein. Als er middelen beschikbaar worden gemaakt voor dezen taken dan zijn dezen lang niet altijd structureel. Dit betekent dat er eigenlijk alleen kan worden ingehuurd. Dit maakt de continuïteit op deze onderwerpen kwetsbaar. Ook komt het voor dat er geen of onvoldoende financiële middelen beschikbaar komen voor extra taken. Dit geeft extra druk op de organisatie en betekent dat het nodig kan zijn keuzes te maken. 

Dit alles vraagt om een organisatie die flexibel is en kan meebewegen met de actuele ontwikkelingen. Dit doen we door steeds vaker programmatisch en projectmatig te werken; in 2025 deden we dat onder andere bij de programma’s wonen en dienstverlening en de projecten WOO, omgevingsvisie en duurzaamheid. 

Loonkosten

De begrote salariskosten in relatie tot de werkelijke loonsom zien er als volgt uit:

Loonkosten 2025
Omschrijving bedrag
Begrote salariskosten 2025 21.776.000
Werkelijke salariskosten -20.097.731
1.678.269
Inhuur tijdelijk personeel t.l.v. vacatureruimte -1.254.000
Resultaat budget ziektevervanging -438.967
Resultaat -14.698

 

Door vacatureruimte en de toerekening van overhead vanuit projecten (onder andere opvang Papenvoort en De Biester en Nij Begun) ontstaat ruimte binnen het budget voor salariskosten. Deze ruimte wordt incidenteel ingezet voor de inhuur van tijdelijk personeel om de continuïteit van de werkzaamheden te waarborgen.

Bij het bepalen van de totale loonkosten wordt het resultaat op het flexibel personeelsbudget hiermee verrekend. Voor 2025 resulteert dit per saldo in een incidenteel nadeel van € 14.698.

Informatisering, automatisering en informatieveiligheid

In 2025 zagen we wereldwijd grote ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI). Een direct merkbare impact hiervan in ons werk is de mogelijkheid om AI te gebruiken voor het genereren van teksten. Daarnaast merken we dat applicaties steeds vaker gebruik maken van AI. Met het oog op de kansen en risico’s die dit met zich meebrengt deden we een verkenning waarin we in kaart brachten welke kaders een rol spelen om dit op een verantwoorde manier te doen. 

Met het oog op de opgave rondom maatschappelijke weerbaarheid startten we een pilot voor een alternatieve cloudomgeving. Daarmee lopen we voor op de landelijke ontwikkelingen met betrekking tot digitale soevereiniteit. Het geeft ons de tijd om ons voor te bereiden op een mogelijke wijziging in de cloudomgeving. 

Voor de ontwikkelingen bij datagedreven werken schreven we een technische visie op datagedreven werken. Dit helpt ons om ook de technische vraagstukken en risico’s goed in beeld te houden wanneer we in de toekomst meer met data gaan werken. 

Het nieuwe beleid voor mobiele apparatuur (MDM-beleid) is vastgesteld en geïmplementeerd. In het kader van informatieveiligheid hebben we ervoor gekozen dat uitsluitend werkapparatuur wordt gebruikt voor werkgerelateerde activiteiten. We zetten blijvend in op bewustwording rondom informatieveiligheid en deden opnieuw een phishingtest. Dit was een goed aanknopingspunt om medewerkers opnieuw bewust te maken van de gevaren van phishing en de signalen waarop ze moeten letten.  Een belangrijke ontwikkeling is de nieuwe Cyberbeveiligingswet (NIS2) waarin de huidige beveiligingsnormen zijn omgezet in formele wetgeving.

Personeel en organisatie

In 2025 maakten we flexibele werkplekken beschikbaar in overeenstemming met de gegroeide organisatie. Met nieuw meubilair zorgden we ervoor dat de werkplekken voldoen aan de geldende arbo-normen. 

De verzuimcijfers laten (gedurende het jaar 2025) een lichte stijging zien. Het verzuimcijfer ligt met 7,25% hoger dan het landelijk gemiddelde (6,9%). Dit kan grotendeels verklaard worden door het langdurig verzuim (> 43 dagen) wat in december 2025 was verdubbeld ten opzichte van januari in datzelfde jaar. We vinden het belangrijk dat we een goede balans vinden tussen duurzame inzetbaarheid, belasting en belastbaarheid. We zetten daarom standaard in op intensieve begeleiding bij ziekteverzuim en boden vaker maatwerk bij re-integratie. 

Fraude, integriteit en continuïteit

De gemeente Aa en Hunze hecht er waarde aan dat haar medewerkers in een goede sfeer kunnen samenwerken en respectvol met elkaar omgaan. Bovendien moeten inwoners onvoorwaardelijk kunnen vertrouwen op het openbaar bestuur en de politiek van onze gemeente. We hebben daarom doorlopend aandacht voor integriteit en (het voorkomen van) fraude. In 2025 zijn zowel de vernieuwde klokkenluidersregeling als het beleid rondom misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. Hiermee zijn de beheersmaatregelen op het gebied van integriteit, misbruik, oneigenlijk gebruik en fraude actueel en voldoende geborgd voor een betrouwbare en continue uitvoering van onze taken. 

Sociaal en duurzaam

Naar aanleiding van de overgenomen motie van de CDA op 13 november 2024 voegen we aan de paragraaf de onderwerpen sociaal en duurzaam toe aan het jaarverslag waarin informatie is opgenomen over het gevoerde duurzaamheidsbeleid en sociaal beleid met betrekking tot de eigen geformuleerde doelstellingen van de organisatie. 

Sociaal 

De gemeente Aa en Hunze vindt het belangrijk dat haar medewerkers in een veilige en prettige sfeer kunnen samenwerken en respectvol omgaan met elkaar en hun omgeving. Onze gemeente wordt gekarakteriseerd door open en ethische cultuur waarin leren en ontwikkelen veel ruimte krijgen. Tegelijkertijd zien we dat ons personeelsbestand verouderd, waardoor duurzame inzetbaarheid een steeds belangrijker thema wordt. We willen ervoor zorgen dat onze werknemers langdurig, gezond en productief kunnen blijven werken. De afgelopen jaren hebben we hier daarom op verschillende manier aandacht voor gehad. Een aantal voorbeelden hiervan: 

  • In het kader van vitaliteit organiseerden we opnieuw de jaarlijkse vitaliteitsweek, waarin verschillende aspecten van een gezonde leefstijl aandacht kregen. Medewerkers konden deelnemen aan diverse activiteiten, zoals een excursie dauwtrappen, een VRstressbestendigheidstest en teamuitdagingen zoals de stappencompetitie. Ook was er extra aandacht voor gezonde voeding op de werkvloer. 

  • Daarnaast hebben we de werkomgeving verder geoptimaliseerd. De kantoorruimtes zijn vernieuwd en uitgerust met zitsta bureaus, zodat medewerkers afwisselend zittend en staand kunnen werken. Maandelijks verzorgen we bovendien Arbovoorlichting om medewerkers te helpen hun werkplek goed en ergonomisch verantwoord in te stellen. 

  • Ook op het gebied van ontwikkeling hebben we aandacht voor duurzame inzetbaarheid. Onze gemeente wil veel ruimte geven aan leren en ontwikkelen en daarom bieden we ruime scholingsmogelijkheden. Medewerkers die nog relatief nieuw zijn in de gemeentelijke organisatie krijgen de kans zich snel en gericht te ontwikkelen, terwijl medewerkers met langere dienstverbanden hun vakkennis en vaardigheden kunnen verdiepen of verbreden. De mogelijkheden dragen bij aan motivatie en werkgeluk zodat medewerkers duurzaam inzetbaar blijven. 

Duurzaamheid 

Als samenleving staan we voor een groot duurzaamheidsvraagstuk. Als gemeente ondersteunen wij onze inwoners bij het verduurzamen van woning en leefomgeving. De activiteiten die de gemeente daarin doet staat beschreven in pijler 3. In deze paragraaf brengen we onder de aandacht op welke manier wij als gemeente zelf ook aandacht hebben voor dit onderwerp. 

  • We kopen een deel van de producten voor onze keuken en kantine lokaal in en stemmen het aanbod af op de personele bezetting om voedselverspilling te beperken. Afval scheiden we actief, waardoor de hoeveelheid restafval daalt en de gescheiden inzameling, zoals plastic, toeneemt. Bij de herinrichting van kantoren is meubilair duurzaam afgevoerd via hergebruik, refurbishen of recycling. Bovendien nemen we bij onze aanbestedingen structureel duurzaamheid en Social Return mee. 

  • We hebben in toenemende mate aandacht voor het verduurzamen van ons vastgoed. Afgelopen jaar is in onze kantoren en een aantal andere gebouwen de bestaande verlichting vervangen door ledverlichting. Het in aanbouw zijnde gebouw voor de buitendienst voldoet aan alle geldende duurzaamheidseisen. Daarnaast is er bij het zwembad in Gieten een waterbron geslagen ten bate van efficiënter waterbeheer. 

  • Onze buitendienst is een pilot gestart met het gebruiken van HVO100 in plaats van diesel voor drie voertuigen. Voor zakelijke reizen is met enige regelmaat gekozen voor het reizen met de trein naast de twee elektrische deelauto’s die onze gemeente al langere tijd gebruikt. 

Rechtmatigheidsverantwoording

Terug naar navigatie - Bedrijfsvoering - Rechtmatigheidsverantwoording

Omschrijving

Het wetsvoorstel waar de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van is, is in 2022 aangenomen door de Kamer en treedt per boekjaar 2023 in werking. Dit betekent dat vanaf 2023 het college van Burgemeester en Wethouders een rechtmatigheidsverantwoording afgeeft in de jaarrekening. Daarmee valt de rechtmatigheidsverantwoording onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. De accountant controleert daarmee nog wel of de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. 

Verantwoordingsgrens rechtmatigheid 2025

Op 11 december 2025 heeft de gemeenteraad het Controleprotocol 2025-2026 en het Normenkader 2025 vastgesteld. Hierin is een grensbedrag bepaald en deze bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. Voor 2025 is deze grens € 2.036.000,-.  De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV van september 2025.

De totale onrechtmatigheid bedraagt ruim € 7,1 mln. Dit ligt boven de verantwoordingsgrens. Analyse van de overschrijdingen laat zien dat zij grotendeels acceptabel zijn binnen de geldende beleidskaders zoals beschreven in de financiële verordening.

Verantwoording 

De rechtmatigheidsbeoordeling bevat drie criteria. We verantwoorden dezen hieronder afzonderlijk.

Begrotingscriterium

Uit onderstaande tabel blijkt dat de totale begrotingsonrechtmatigheden 5,5 mln bedragen. De begrotingsonrechtmatigheden zijn ontstaan binnen pijler 1, pijler 2 en pijler 5 (in totaal 5,4 mln) en door overschrijdingen van investeringskredieten (in totaal € 133.000). Het grootste deel van deze onrechtmatigheden is acceptabel binnen de geldende beleidskaders. Binnen pijler 1 hebben de afwijkingen met name betrekking op de pensioenvoorziening voor wethouders, terwijl pijler 2  het sociaal domein betreft. 

Pensioenvoorziening wethouders (pijler 1)

In pijler 1 betreft de begrotingsonrechtmatigheid € 481.000. Deze kan volledig worden toegeschreven aan de verplichte herziening van de pensioenvoorziening wethouders. Omdat dit een gevolg is van hogere regelgeving, is de overschrijding die hier is ontstaan acceptabel.

Sociaal domein (pijler 2)

De grootste begrotingsonrechtmatigheid ontstaat in pijler 2. De totale overschrijding bedraagt 4,4 mln en wordt met name veroorzaakt door jeugdhulp, participatiewet en WMO). Omdat dit open-einde regelingen betreffen, worden deze conform de financiële verordening van de gemeente Aa en Hunze aangemerkt als acceptabel. Begrotingsoverschrijdingen bij open-einde regelingen zijn acceptabel, omdat de gemeente verplicht is om rechten van burgers na te komen, en de uitgaven afhankelijk zijn van onvoorspelbare maatschappelijke ontwikkelingen.

Overig (pijler 5)

De totale begrotingsonrechtmatigheid in pijler 5 (middelen en ondersteuning) bedraagt € 476.000. Deze onrechtmatigheid wordt grotendeels veroorzaakt door de verhoogde voorziening verlofsparen, bovenwettelijk verlof en IKB en de inhuur op ziektevervanging. Deze worden conform de financiële verordening als niet-acceptabel aangemerkt. Er is niet in strijd met het bestaande beleid gehandeld. Wel vraagt dit van ons dat ons interne proces en de monitoring met betrekking tot het opnemen van verlof en het inzetten van ziektevervanging worden verbeterd.

Investeringskredieten

Tot slot resteert het overschrijden van investeringskredieten van totaal € 133.000 als begrotingsonrechtmatigheid. Overschrijdingen van investeringskredieten zijn per definitie niet-acceptabel. De grootste overschrijdingen ontstaan op de werkzaamheden rondom de nieuwbouw van de basissschool de Kameleon (€ 60.000) en op de voorbereidingen voor het onderwijs- en cultuuraccomodatie Gieten (€ 30.000). Omdat het verder gaat om meerdere kleine overschrijdingen (alle overschrijdingen blijven ruim onder de in de financiële verordening vastgestelde rapportagegrens van € 100.000), worden deze verder niet toegelicht. 

Voorwaardencriterium

Bij de beoordeling van het voorwaardencriterium wordt gekeken of alle financiële beheerhandelingen zijn verricht in overeenstemming met (externe en interne) wet- en regelgeving. Er zijn een tweetal onrechtmatigheden geconstateerd met betrekking van tot de inkopen, voor een totaalbedrag van € 1,5 mln. Hierbij zijn de Europese aanbestedingsregels niet gevolgd waar het wel had gemoeten.

Het betreft een inhuur van personeel, dat niet rechtmatig is aanbesteed voor een bedrag van 1,4 mln euro. De overeenkomsten voor de inleen van derden liepen in mei 2025 af. Op dat moment was de nieuwe aanbesteding nog niet afgerond en zijn de overeenkomsten verlengd tot 1 september. De contracten met de nieuwe partijen zijn later dan 1 september getekend, wat ertoe heeft geleid dat er nog tot het einde van het jaar onrechtmatig is ingehuurd.

De tweede onrechtmatigheid betreft het een dienst met betrekking tot sanitaire hygiëne voor meerdere locaties voor een bedrag van € 91.000. Deze post is in 2025 Europees aanbesteed. Deze onrechtmatigheden zijn reeds bij de interim controle geconstateerd.

M&O Criterium (misbruik en oneigenlijk gebruik)

Binnen de organisatie is in het verslagjaar aandacht besteed aan het voorkomen en signaleren van misbruik en oneigenlijk gebruik van middelen en regelingen. Hiertoe zijn interne beheersmaatregelen ingericht, waaronder periodieke controles en risicoanalyses.

Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn in het verslagjaar geen aanwijzingen gevonden voor misbruik of oneigenlijk gebruik. De bestaande interne beheersingsmaatregelen functioneren naar behoren en bieden een redelijke mate van zekerheid dat dergelijke risico’s tijdig worden gesignaleerd en beperkt.

De organisatie blijft ook in de komende jaren aandacht houden voor dit onderwerp en zal de bestaande maatregelen waar nodig verder optimaliseren.

Conclusie

De totale onrechtmatigheden bedragen ruim € 7,1 mln, waar de verantwoordingsgrens is vastgesteld op 2 mln. Het college is van oordeel dat er sprake is van onrechtmatig handelen, aangezien de verantwoordingsgrens met € 5,1 miljoen is overschreden. Daarbij merkt het college op dat het merendeel van de uitgaven (5 mln) desondanks als acceptabel kan worden beschouwd.

Excel-tabel

Rechtmatigheidsverantwoording
Begrotingscriterium (bedragen x 1.000)
1A. Overschrijding lasten programma’s (of indien van toepassing een ander door de gemeenteraad vastgesteld autorisatieniveau) 5.429
1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) 133
2. Ongeautoriseerde reservemutaties 0
p.s. veelal zijn dit ook getrouwe beeld fouten, die in de jaarstukken aangepast kunnen worden
3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld (hangt af van de intern vastgelegde spelregels in bijvoorbeeld de financiële verordening art. 212 Gemeentewet over de planning & controlcyclus, budgetafwijkingen, budgetoverheveling etc.). 0
Totaal begrotingsonrechtmatigheden 5.562
4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid. In de rechtmatigheidsverantwoording wordt verwezen naar dit vooraf vastgestelde beleid. 4.953
De niet -acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht. 609
Voorwaardencriterium (bedragen x 1.000)
5. Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed (inhoudelijk hier toelichten en in de paragraaf bedrijfsvoering). 1540
M&O criterium (bedragen x 1.000)
6. Geen bevindingen
Totaal onrechtmatigheden 7.102
Waarval acceptabel 4.953
Waarvan niet-acceptabel 2.149