Pijler 4 Voorzieningen, leefbaarheid en wonen

Omschrijving

Deze pijler gaat over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en het wonen in onze dorpen en buitengebied.

Omschrijving

In het afgelopen jaar hebben we op verschillende onderdelen stappen gezet. Voordat we een specifieke toelichting geven op de uitvoering van de activiteiten uit de begroting 2025, lichten we er een aantal ontwikkelingen uit, die hebben bijgedragen aan het bereiken van onze ambities. 

De leefbaarheid in de gemeente blijft in stand en is waar mogelijk verbeterd
Het in stand houden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid vraagt om het continu zoeken naar balans tussen ruimte voor activiteiten, natuur, wonen en voorzieningen. In 2025 stond dit thema deels in het teken van gewijzigde landelijke en provinciale kaders voor het landelijk gebied. Met het stoppen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) is ook de provinciale uitwerking daarvan beëindigd. De wettelijke opgaven op het gebied van natuur, water, stikstof en klimaat blijven echter onverminderd van kracht. De provincie Drenthe heeft deze opgaven voortgezet via het programma Transitie Landelijk Gebied Drenthe (TLGD), waarbij de gemeente Aa en Hunze als gebiedspartner betrokken is gebleven binnen de bestaande gebiedsprocessen (De Drentsche Aa, De Hunze en de Veenkoloniën).

Daarnaast is in 2025 verdere voortgang geboekt in het traject richting een nieuwe Omgevingsvisie. Na vaststelling van de startnotitie door de gemeenteraad is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak, waarbij in het afgelopen jaar vooral is ingezet op het ophalen van input. Dit heeft geleid tot een analyse van het bestaande beleid en beschikbare data, vastgelegd in de Leefomgevingsfoto Aa en Hunze 2025. Inwoners, dorpsbelangenorganisaties en andere betrokkenen zijn op verschillende manieren betrokken bij dit proces. Aan het einde van 2025 is gestart met het bepalen van de koers, onder andere via toekomstgesprekken en overleg met de gemeenteraad.

Verder hebben we ook in 2025 weer verschillende initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid financieel ondersteund met subsidie. Vanuit het kleine leefbaarheidsfonds zijn meerdere subsidies toegekend voor nieuwe activiteiten. Daarnaast is vanuit het grote leefbaarheidsfonds een bijdrage toegekend voor de herinrichting van het dorpsplein in Grolloo, waar in samenwerking met lokale partijen wordt gewerkt aan een sport- en speelvoorziening die ontmoeting en beweging stimuleert. Sinds onze deelname aan het LEADER-subsidieprogramma 2023-2027 zijn eind 2025 in totaal 14 aanvragen goedgekeurd met in totaal ca. 811.000 euro subsidie. Hiermee is ca. 1.6 mln. euro aan investeringen uitgelokt.   

De voorzieningen sluiten aan bij de behoefte van onze inwoners
In 2025 is gewerkt aan het verder verbeteren en toekomstbestendig maken van voorzieningen die bijdragen aan prettig en veilig wonen in de gemeente. Daarbij is ingezet op mobiliteit, maatschappelijke voorzieningen en een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving.

Op het gebied van mobiliteit is in 2025 gestart met de uitvoering van het Mobiliteitsplan en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Op verschillende locaties zijn maatregelen voorbereid of in uitvoering genomen. Daarbij is onder meer gewerkt aan de herinrichting van de Asserstraat in Rolde, waar in 2025 verschillende varianten zijn verkend en de raad is geinformeerd over de afweging tussen het vergroten van de verkeersveiligheid en het behoud van openbaar vervoer (buslijnen). Ten behoeve van de voortgang is eind 2025 besloten om de aanpak van de oversteek van de Asserstraat naar de Tumuliboslaan met voorrang uit te werken. Daarnaast is gestart met de voorbereiding van een fietsbeleidsplan en is gewerkt aan de voorbereiding van nieuwe fietspaden (Eekehaar-Nijlande en Grolloo-Papenvoort). De realisatie van deze nieuwe fietspaden vraagt om zorgvuldige grondverwerving, wat in 2025 heeft geleid tot voortgang in gesprekken met grondeigenaren, maar nog niet tot definitieve tracébesluiten. Ook is samengewerkt met de provincie aan gebiedsontwikkelingen binnen het Hunzedal, waar onder meer wordt gewerkt aan de afronding van natuurgebieden en het verkennen van mogelijkheden voor een fietspad langs de Hunze.

Verder is in 2025 ingezet op het behoud en de doorontwikkeling van maatschappelijke voorzieningen. Voor het dorpshuis in Ekehaar is een incidentele subsidie toegekend voor verbouw en revitalisering, waarmee het dorpshuisbestuur verdere voorbereidingen heeft kunnen treffen. In Gasselte is in 2025 gewerkt aan de planontwikkeling voor de toekomstige huisvesting van onderwijs, kinderopvang en het dorpshuis. In dit kader heeft de gemeenteraad in 2025 een motie aangenomen waarin het college is verzocht om hierbij een grondhouding aan te nemen die gericht is op de realisatie van een nieuw multifunctioneel centrum (MFC) in Gasselte. Deze motie is betrokken bij het vervolg van het planvormingsproces. Ook is verdere besluitvorming voorbereid over de onderwijs- en cultuuraccommodatie in Gieten. In 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de realisatie van deze accommodatie op de locatie van het Dr Nassau College aan de Stokleggingslaan. In 2025 is als gevolg van een structurele toename van het aantal leerlingen, een pas op de plaats gemaakt en is de verdere planontwikkeling tijdelijk vertraagd, om ruimte te nemen voor heroverweging en zorgvuldige afwegingen.

Binnen het onderwijs is uitvoering gegeven aan het Integraal Huisvestingsplan. In Eext is de voorbereiding van de nieuwbouw van basisschool Prins Willem Alexander stopgezet vanwege de laatvlieger (vleermuis). Ecologisch onderzoek heeft hierbij geleid tot aanvullende maatregelen en vertraging in de planning, waarvoor in 2025 oplossingen zijn voorbereid.

Tot slot zijn in 2025 stappen gezet op het gebied van natuur, klimaatadaptatie en beheer van de openbare ruimte. Zo is gewerkt aan de verdere uitwerking van het beleid voor flora en fauna, is het bermbeheerplan vastgesteld en zijn maatregelen voorbereid in het kader van de Lokale Adaptatie Strategie, waaronder de tijdelijke inrichting van de groenstrook De Trog in Gieten.

361 nieuwbouwwoningen toegevoegd aan de woningvoorraad en lancering van de woningbouwmonitor
De noodzaak om woningen te realiseren blijft groot. In 2025 is het Programma Woningbouw verder uitgevoerd en organisatorisch versterkt. Sinds de start van de woonvisie in 2021 zijn er tot en met het vierde kwartaal van 2025 361 nieuwbouwwoningen toegevoegd aan de woningvoorraad, bestaande uit koop- en sociale huurwoningen. 73 Hiervan zijn gerealiseerd in 2025.

Door actief grondbeleid en een duidelijke regierol van de gemeente zijn zowel gemeentelijke als particuliere woningbouwinitiatieven verder gebracht. In 2025 is de woningbouwmonitor gereed gekomen en in gebruik genomen. Met deze monitor wordt zowel de kwantiteit als de kwaliteit van woningbouwprojecten gevolgd. Daarnaast is een publieksvriendelijke versie beschikbaar gesteld, zodat inwoners en raadsleden inzicht hebben in de voortgang van de woningbouwprogrammering.

Om in te spelen op het aanhoudende woningtekort is in 2025 gewerkt aan het verkennen van aanvullende en flexibele vormen van huisvesting. In samenwerking met woningcorporatie Woonborg zijn mogelijkheden onderzocht voor het realiseren van flexwoningen voor specifieke doelgroepen, waaronder statushouders en spoedzoekers. In dit kader zijn potentiële locaties verkend en is gewerkt aan een businesscase voor sociale modulaire huurwoningen.

Daarnaast is in 2025 geanticipeerd op de in voorbereiding zijnde Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting. De gemeente heeft gewerkt aan de doorvertaling hiervan in lokaal beleid. Zo is samen met inwoners en maatschappelijke partners gewerkt aan het opstellen van een woonzorgvisie en is een startnotitie opgesteld voor het verplichte volkshuisvestingsprogramma.